Những ngày đầu tháng 8, gia đình bà Nguyễn Thị Sáu (thôn Tân Đức, xã Kỳ Hoa) không khỏi lo lắng khi bà xuất hiện các triệu chứng ho, sốt, nôn. Sau khi được thăm khám, ngày 4/8, bà Sáu được xác định mắc sốt xuất huyết và được đưa đến Trung tâm Y tế Kỳ Anh điều trị. Sau thời gian điều trị, sức khỏe của bà đã ổn định và được trở về nhà tiếp tục theo dõi, điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.
Theo bà Nguyễn Thị Sáu, thôn Tân Đức, xã Kỳ Hoa: Lúc đầu tôi thấy người mệt, sốt, ho rồi bị nôn, trong người rất khó chịu. Nghĩ là bị sốt thông thường nên ở nhà theo dõi, nhưng tình trạng không đỡ. Sau đó, gia đình đưa tôi đến Trung tâm Y tế Kỳ Anh khám thì được các bác sĩ xác định mắc sốt xuất huyết và cho điều trị. Sau một thời gian điều trị, sức khỏe của tôi đã ổn định hơn và được về nhà. Các bác sĩ cũng dặn phải tiếp tục theo dõi sức khỏe, nếu có biểu hiện bất thường thì phải đến cơ sở y tế ngay.
Từ ca bệnh đầu tiên được phát hiện ngày 4/8, đến nay, ổ dịch tại thôn Tân Đức xã Kỳ Hoa đã ghi nhận 7 ca mắc, ngoài ra, qua điều tra giám sát còn phát hiện hiện thêm 04 ca mắc rải rác tại một số thôn trong xã. Sự xuất hiện liên tiếp các ca bệnh cho thấy nguy cơ dịch tiếp tục lây lan trên địa bàn vẫn rất lớn, nhất là trong bối cảnh thời tiết thuận lợi cho muỗi truyền bệnh phát triển.
Theo ghi nhận tại một số khu dân cư, vẫn còn tình trạng người dân chủ quan, chưa thực sự quan tâm đến việc vệ sinh môi trường, loại bỏ các dụng cụ có khả năng chứa nước - nơi muỗi vằn có thể sinh sản. Đây là một trong những yếu tố làm gia tăng nguy cơ phát sinh và lan rộng các ổ dịch sốt xuất huyết. Ngay sau khi xuất hiện ca bệnh, Trạm Y tế xã Kỳ Hoa đã phối hợp với chính quyền địa phương triển khai các biện pháp giám sát, điều tra dịch tễ, xử lý ổ dịch, tuyên truyền và hướng dẫn người dân thực hiện các biện pháp phòng bệnh.
BS. Võ Xuân Đức, Phó Giám đốc Phụ trách Trạm Y tế xã Kỳ Hoa cho biết: Ngay sau khi ghi nhận ca bệnh sốt xuất huyết đầu tiên, Trạm Y tế xã đã phối hợp với chính quyền địa phương khẩn trương điều tra dịch tễ, giám sát các trường hợp liên quan, đồng thời triển khai các biện pháp xử lý ổ dịch và vệ sinh môi trường tại khu vực có ca bệnh. Chúng tôi tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân diệt lăng quăng, bọ gậy, loại bỏ các vật dụng chứa nước, không để muỗi có nơi sinh sản. Trạm Y tế cũng thường xuyên theo dõi, cập nhật tình hình ca bệnh để kịp thời tham mưu cho chính quyền địa phương triển khai các biện pháp phòng, chống dịch. Tuy nhiên, để kiểm soát dịch hiệu quả, rất cần sự chủ động, hợp tác của mỗi người dân, mỗi gia đình trong việc giữ gìn vệ sinh môi trường và thực hiện các khuyến cáo của ngành Y tế.
Không chỉ riêng Kỳ Hoa, từ tháng 4/2026 đến nay, sốt xuất huyết đã xuất hiện tại phường Vũng Áng, phường Hoành Sơn, xã Kỳ Hoa và rải rác ở một số địa phương khác trên địa bàn Hà Tĩnh, với tổng số 209 trường hợp mắc.
Tại phường Vũng Áng và phường Hoành Sơn, các ổ dịch đã được ngành Y tế và chính quyền địa phương triển khai nhiều biện pháp xử lý, khoanh vùng, kiểm soát và công bố kết thúc ổ dịch. Đến nay, tình hình dịch tại các địa bàn cơ bản được kiểm soát. Tuy nhiên, sự xuất hiện các ca bệnh mới tại Kỳ Hoa cho thấy nguy cơ sốt xuất huyết vẫn hiện hữu và có thể diễn biến phức tạp nếu các biện pháp phòng bệnh không được duy trì thường xuyên. Đặc biệt, thời điểm hiện nay, thời tiết trên địa bàn Hà Tĩnh diễn biến theo kiểu mưa nắng đan xen. Sau những trận mưa, các vật dụng chứa nước tại khu dân cư, vườn hộ, công trình xây dựng, khu vực bỏ hoang… có thể trở thành nơi sinh sản thuận lợi của muỗi truyền bệnh.
Muỗi vằn truyền bệnh sốt xuất huyết thường sinh sản ở những dụng cụ chứa nước sạch hoặc nước mưa đọng quanh nhà. Vì vậy, chỉ cần một số vật dụng nhỏ như chai, lọ, lon, lốp xe cũ, xô, chậu hoặc các vật phế thải có khả năng đọng nước không được thu gom, xử lý cũng có thể trở thành nơi phát sinh lăng quăng, bọ gậy.
Thạc sĩ Nguyễn Chí Thanh, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Tĩnh cho biết: Thời tiết mưa nắng đan xen là điều kiện thuận lợi cho muỗi truyền bệnh sinh sản, nguy cơ bùng phát dịch còn rất lớn; đề nghị chính quyền địa phương tập trung vệ sinh môi trường, xử lý các điểm nguy cơ và tăng cường tuyên truyền, vận động người dân thực hiện các khuyến cáo của ngành Y tế. Thực tế phòng, chống sốt xuất huyết cho thấy, việc xử lý ổ dịch chỉ thực sự hiệu quả khi có sự tham gia đồng bộ của chính quyền, ngành Y tế và người dân. Nếu chỉ phun hóa chất diệt muỗi mà không xử lý triệt để nơi sinh sản của muỗi, nguy cơ phát sinh ca bệnh mới vẫn còn.
Do đó, các địa phương cần tiếp tục tăng cường giám sát ca bệnh, phát hiện sớm trường hợp nghi mắc, khoanh vùng và xử lý kịp thời khi xuất hiện ổ dịch. Cùng với đó, công tác vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng, bọ gậy cần được thực hiện thường xuyên, liên tục, tránh tình trạng chỉ triển khai khi dịch đã bùng phát. Người dân cũng cần chủ động kiểm tra xung quanh nhà, khu vực sinh sống ít nhất mỗi tuần một lần; đậy kín các dụng cụ chứa nước, thay nước thường xuyên đối với những vật dụng cần thiết; lật úp hoặc loại bỏ các vật dụng phế thải có khả năng đọng nước; phát quang bụi rậm, giữ môi trường sống sạch sẽ.
“Khi có các biểu hiện nghi ngờ như sốt cao đột ngột, đau đầu, đau mỏi người, buồn nôn, phát ban hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường, người dân cần đến cơ sở y tế để được khám, chẩn đoán và hướng dẫn điều trị, không tự ý điều trị tại nhà”, ThS. Nguyễn Chí Thanh, Giám đốc CDC Hà Tĩnh khuyến cáo thêm.
Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm lây từ người bệnh sang người lành thông qua muỗi truyền bệnh. Vì vậy, kiểm soát dịch không chỉ là trách nhiệm của ngành Y tế mà cần sự chung tay của cả cộng đồng. Chủ động diệt lăng quăng, bọ gậy, loại bỏ nơi sinh sản của muỗi và phát hiện sớm ca bệnh chính là những biện pháp thiết thực để từng gia đình tự bảo vệ mình, đồng thời góp phần ngăn chặn dịch bệnh lây lan trong cộng đồng.
Nhật Thắng - CDC Hà Tĩnh
