Chiến dịch 500 ngày đêm không chỉ hướng đến mục tiêu đẩy nhanh tiến độ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ mà còn khơi dậy trách nhiệm của mỗi cơ quan, tổ chức và mỗi người dân trong việc cung cấp thông tin, lưu giữ kỷ vật, nhân chứng và các tư liệu liên quan phục vụ công tác tìm kiếm. Hưởng ứng chiến dịch đầy ý nghĩa này, ngành Y tế xác định đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị quan trọng mà còn là trách nhiệm, tình cảm và sự tri ân sâu sắc đối với những người đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Đối với ngành Y tế, mỗi cán bộ, bác sĩ, kỹ thuật viên đều có thể góp phần bằng chuyên môn, trách nhiệm và tinh thần cống hiến của mình. Từ việc thực hiện chính xác từng quy trình lấy mẫu, phân tích ADN đến hỗ trợ chăm sóc sức khỏe cho các lực lượng làm nhiệm vụ hay thân nhân liệt sĩ, tất cả đều góp phần lan tỏa giá trị nhân văn của chiến dịch. Đây cũng là dịp để giáo dục truyền thống yêu nước, lòng biết ơn đối với các thế hệ đi trước, đặc biệt trong đội ngũ cán bộ y tế trẻ – những người đang tiếp nối sứ mệnh chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân và phụng sự đất nước.
Theo đại diện Cục Quản lý khám, chữa bệnh, trong thời gian qua, Bộ Y tế thực hiện quyết liệt các nhiệm vụ được giao. Ngày 11/5/2026, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 1329/ QĐ- BYT về việc phê duyệt Kế hoạch của Bộ Y tế triển khai nhiệm vụ Tổ chức lấy mẫu hài cốt liệt sĩ đối với các mộ chưa được xác định được thông tin trong nghĩa trang liệt sĩ để giám định AND. Trên cơ sở Quyết định số 1329/ QĐ- BYT, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế đã ban hành Công văn số 963/KCB- PHCN&GĐ ngày 29/5/2026 gửi các đơn vị khẩn trương triển khai Kế hoạch, trong đó đề nghị Sở Y tế các tỉnh, thành phố và y tế các Bộ, ngành phối hợp theo chỉ đạo của Ban chỉ đạo cấp tỉnh về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ để xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện. Ngoài ra, thực hiện Công điện số 45/CĐ-TTg ngày 08/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc Đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Bộ Y tế ban hành Công văn số 5445/BYT-KCB ngày 22/7/2026 gửi Sở Y tế các tỉnh, TP, Trung tâm Pháp y các tỉnh, TP về việc đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Bên cạnh đó, Bộ Y tế có Quyết định số 1917/QĐ-BYT ngày 26/6/2026 về phê duyệt nội dung hoạt động chuyên môn của Viện Pháp y Quốc gia thực hiện nhiệm vụ Giám định ADN mẫu hài cốt liệt sĩ (HCLS) năm 2026-2027, trong đó hoạt động giám định ADN mẫu hài cốt liệt sĩ khoảng 8.385 mẫu gồm năm 2026 thực hiện giám định khoảng 3.000 mẫu, năm 2027 khoảng 5.385.
Báo cáo tại cuộc họp, TS. Nguyễn Đức Nhự, Viện trưởng Viện Pháp y Quốc gia cho biết: Trong hoạt động chuyên môn giám định ADN, Viện là đơn vị đầu mối tổ chức thực hiện nhiệm vụ theo sự phân công của Bộ Y tế. Viện đã lập Kế hoạch, bố trí nhân lực, thiết bị sẵn sàng tổ chức giám định khi nhận được yêu cầu/trưng cầu của cơ quan có thẩm quyền. Viện đã xây dựng kế hoạch tập huấn cho cán bộ tham gia lấy, bảo quản mẫu hài cốt liệt sĩ để thực hiện giám định ADN.
Viện Pháp y Quốc gia đã xây dựng chương trình, tài liệu, tổ chức lớp tập huấn chuyên đề “Kỹ thuật lấy, bảo quản và lưu trữ mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ công tác giám định ADN”. Lớp tập huấn diễn ra ngày 22, 23/6/2026 đã bồi dưỡng và nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ trực tiếp tham gia công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ tại các địa phương. Viện đã ban hành văn bản hướng dẫn về quy trình lưu trữ mẫu hài cốt liệt sĩ tạm thời tại địa phương gửi các tỉnh, thành phố; đồng thời thiết lập đầu mối liên hệ, sẵn sàng hướng dẫn các địa phương quy trình bàn giao mẫu khi có yêu cầu.
Viện Pháp y Quốc gia đã tiếp nhận, phân tích khối lượng mẫu khổng lồ. Đến ngày 27/7/2026, Viện đã tiếp nhận 5.835 mẫu hài cốt liệt sĩ từ các địa phương, trong đó: Quảng Trị: 3.670 mẫu; Đà Nẵng: 891 mẫu; Lào Cai: 821 mẫu; Sơn La: 351 mẫu… Bên cạnh đó, Viện tiếp tục triển khai đầy đủ và có hiệu quả 08 nhiệm vụ của Bộ Y tế được giao tại Quyết định số 26/QĐ-BCĐQG ngày 22/03/2026 của Ban Chỉ đạo Quốc gia.
Theo Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, một số khó khăn ngành Y tế gặp phải trong quá trình thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, đó là: Các đơn vị trực thuộc chưa được đầu tự đồng bộ các thiết bị chuyên dụng dành riêng cho phân tích mẫu xương lâu năm bị suy thoái; hiện vẫn chủ yếu phải tận dụng trang thiết bị pháp y thông thường; chưa được đầu tư hạ tầng máy chủ và phần mềm chuyên dụng để xử lý, đối khớp dữ liệu gen quy mô lớn. Hệ thống phòng xét nghiệm và thiết bị chưa được trang bị đầy đủ, chuyên dụng cho mẫu hài cốt phân hủy nặng, tránh nhiễm chéo. Lực lượng chuyên gia còn mỏng, thiếu hụt nhân sự về chuyên môn tin sinh học…
Khắc phục khó khăn, ngành Y tế tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, tăng cường phối hợp với các bộ, ngành, địa phương thực hóa mục tiêu của Chiến dịch 500 ngày đêm, để ngày càng nhiều liệt sĩ được trở về với tên tuổi, quê hương và gia đình; qua đó tiếp tục vun đắp truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" - những giá trị bền vững của dân tộc Việt Nam.
Trọng Tiến








