Các luật được Văn phòng Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam công bố gồm: Luật Dân số; Luật Phòng bệnh; Luật Tương trợ tư pháp về dân sự; Luật Giám định tư pháp; Luật Thi hành án dân sự; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ; Luật Trí tuệ nhân tạo; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ; Luật Công nghệ cao; Luật Chuyển đổi số; Luật Xây dựng; Luật Hàng không dân dụng Việt Nam; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn.
.jpg)
Luật Dân số - Bước ngoặt quan trọng trong công tác dân số và phát triển bền vững
Sáng 10/12, với 448/450 đại biểu Quốc hội có mặt tham gia biểu quyết tán thành (chiếm 94,71%), Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Dân số. Luật quy định về truyền thông, vận động, giáo dục về dân số; duy trì mức sinh thay thế; giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh; thích ứng với già hóa dân số; nâng cao chất lượng dân số; điều kiện bảo đảm thực hiện công tác dân số.
Việc ban hành Luật Dân số nhằm thể chế hóa quan điểm, chủ trương của Đảng về công tác dân số, đặc biệt là Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về công tác dân số trong tình hình mới; Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng; Nghị quyết số 42-NQ/TW ngày 24/11/2023 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng chính sách xã hội; Kết luận số 149-KL/TW ngày 10/4/2025 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW; Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 09/9/2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân.
Luật Dân số được ban hành là yêu cầu tất yếu nhằm đáp ứng đòi hỏi của thực tiễn, phù hợp với xu thế phát triển và hội nhập quốc tế, phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương, Luật Dân số được ban hành với mục đích tạo cơ sở pháp lý thống nhất, đồng bộ để thể chế hóa chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng về dân số; khắc phục những hạn chế, bất cập trong hệ thống pháp luật hiện hành; đồng thời đáp ứng yêu cầu công tác dân số trong bối cảnh mới.
Luật kế thừa các quy định còn phù hợp của Pháp lệnh Dân số năm 2003, đồng thời tham khảo có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam.
Một trong những điểm nổi bật của Luật Dân số là hệ thống chính sách được xây dựng theo hướng toàn diện, bao quát đầy đủ các nội dung từ truyền thông, giáo dục, vận động về dân số; điều chỉnh quy mô dân số; cơ cấu dân số; thích ứng với già hóa dân số; đến nâng cao chất lượng dân số và bảo đảm các điều kiện thực hiện công tác dân số.
So với Pháp lệnh Dân số năm 2003, Luật Dân số quy định cụ thể, rõ ràng hơn về các chính sách, biện pháp nâng cao chất lượng dân số, chăm sóc sức khỏe sinh sản, duy trì mức sinh thay thế và thích ứng với già hóa dân số. Các chính sách mang tính nguyên tắc, định hướng, đồng thời bảo đảm tính khả thi trên cơ sở đánh giá thực tiễn và chọn lọc kinh nghiệm quốc tế.
Luật Dân số có nhiều quy định mới, thể hiện rõ sự chuyển đổi tư duy trong công tác dân số. Trọng tâm chính sách được chuyển từ kế hoạch hóa gia đình sang phát triển, nâng cao chất lượng dân số; dân số và phát triển được lồng ghép trong mọi chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.
Luật Phòng bệnh: bước chuyển căn bản của hệ thống y tế
Cũng trong ngày 10/12, với 440/443 đại biểu Quốc hội có mặt tham gia biểu quyết tán thành (chiếm 93,02%), Luật Phòng bệnh đã được chính thức thông qua.
Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương, Luật Phòng bệnh là đạo luật có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể chế hóa kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước về công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới; đánh dấu bước chuyển căn bản của hệ thống y tế từ tư duy "đáp ứng khám bệnh, chữa bệnh" sang "chủ động phòng bệnh", lấy phòng bệnh làm nền tảng.
Việc ban hành Luật Phòng bệnh xuất phát từ yêu cầu cấp thiết của thực tiễn. Trước hết, Luật nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII và Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 09/9/2025 của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, đổi mới toàn diện hệ thống y tế.
Bên cạnh đó, mô hình bệnh tật tại Việt Nam đang có sự thay đổi nhanh chóng, phức tạp, với sự xuất hiện của nhiều bệnh truyền nhiễm mới, các bệnh truyền nhiễm tái nổi, đồng thời tỷ lệ bệnh không lây nhiễm và rối loạn tâm thần ngày càng gia tăng. Những thách thức do biến đổi khí hậu, nguy cơ dịch bệnh quy mô lớn và những bài học sâu sắc từ đại dịch COVID-19 cũng đặt ra yêu cầu cấp bách phải nâng cao năng lực y tế dự phòng, tăng cường phòng bệnh một cách chủ động, bền vững.
Với mục tiêu hoàn thiện cơ sở pháp lý về phòng bệnh, góp phần nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần, tầm vóc, tuổi thọ và chất lượng cuộc sống của người Việt Nam. Luật quy định toàn diện các nội dung liên quan đến phòng, chống bệnh truyền nhiễm; phòng, chống bệnh không lây nhiễm; phòng, chống rối loạn tâm thần; dinh dưỡng trong phòng bệnh; cũng như các điều kiện bảo đảm để triển khai hiệu quả công tác phòng bệnh.
Luật Phòng bệnh tập trung vào 5 nội dung chính: phòng, chống bệnh truyền nhiễm; phòng, chống bệnh không lây nhiễm; phòng, chống rối loạn sức khỏe tâm thần; dinh dưỡng trong phòng bệnh; và các điều kiện bảo đảm cho công tác phòng bệnh (như tăng cường trách nhiệm xã hội, mở rộng chi trả bảo hiểm y tế cho khám sức khỏe định kỳ/sàng lọc, ứng dụng công nghệ, đào tạo nhân lực). Luật nhằm xây dựng nền tảng chăm sóc sức khỏe toàn dân toàn diện, phát hiện sớm, can thiệp kịp thời, giảm gánh nặng bệnh tật.
Theo đó, Luật kế thừa 5 điều liên quan đến phạm vi điều chỉnh, giải thích từ ngữ và chế độ dự trữ quốc gia về thuốc, vắc xin, sinh phẩm y tế; sửa đổi 38 điều về các quy định chung và biện pháp phòng, chống bệnh truyền nhiễm như giám sát an toàn sinh học, sử dụng vắc xin, kiểm dịch y tế biên giới, khai báo và báo cáo dịch, các biện pháp bảo vệ cá nhân, tổ chức cách ly y tế.
Đồng thời, Luật bổ sung mới 17 điều quan trọng về an ninh sinh học trong xét nghiệm, phát triển dịch vụ phòng bệnh, nghiên cứu - ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong phòng bệnh; phòng, chống bệnh không lây nhiễm, rối loạn tâm thần và dinh dưỡng trong phòng bệnh.
