Từ lịch sử đến tương lai: Bồi dưỡng y đức qua hành trình tham quan Phòng Truyền thống Bộ Y tế

Về nơi lưu giữ ký ức ngành Y: Hành trình tri ân và tiếp nối

Nhân dịp kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam nhiều đơn vị như: Cục Bà mẹ và Trẻ em, Bệnh viện Bạch Mai, Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam và Trường Đại học Y tế công cộng đã tổ chức đoàn cán bộ, viên chức, giảng viên và sinh viên đến thăm Phòng Truyền thống Bộ Y tế. Hoạt động mang ý nghĩa thiết thực nhằm ôn lại chặng đường lịch sử vẻ vang của ngành y tế Việt Nam, đồng thời giáo dục truyền thống, bồi đắp y đức và tinh thần trách nhiệm cho đội ngũ cán bộ ngành trong giai đoạn mới.

Tại phòng Truyền thống Bộ Y tế, các đoàn đã được nghe giới thiệu về quá trình hình thành và phát triển của ngành y tế qua từng thời kỳ, từ những năm tháng kháng chiến gian khó đến giai đoạn xây dựng và hội nhập quốc tế. Những hình ảnh tư liệu quý, hiện vật lịch sử, cùng các câu chuyện về sự hy sinh thầm lặng và những đóng góp to lớn của các thế hệ thầy thuốc đã để lại nhiều xúc động và tự hào cho các thành viên tham quan.

Chuyến tham quan là dịp để mỗi cán bộ, giảng viên, sinh viên thêm hiểu, thêm trân trọng những cống hiến của các thế hệ đi trước; từ đó nâng cao ý thức rèn luyện chuyên môn, tu dưỡng đạo đức nghề nghiệp, giữ vững lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Lương y phải như từ mẫu”. Đây cũng là hoạt động ý nghĩa, góp phần khơi dậy niềm tự hào, củng cố tinh thần đoàn kết và quyết tâm xây dựng ngành y tế Việt Nam ngày càng phát triển, hiện đại và nhân văn.

Mở đầu không gian trưng bày là khu vực tôn vinh các bậc tiền bối của nền y học nước nhà - những danh nhân đã đặt nền móng cho y học dân tộc và góp phần hình thành tư tưởng, đạo lý của nền y tế cách mạng Việt Nam. Không gian được thiết kế trang nghiêm, ấm áp, với ánh sáng tập trung làm nổi bật tượng và chân dung các bậc danh y, tạo nên cảm giác thành kính và thiêng liêng ngay từ những bước chân đầu tiên.

Nổi bật ở vị trí trung tâm là tượng Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác - biểu tượng cao đẹp của y đức Việt Nam. Cuộc đời và sự nghiệp của ông gắn liền với bộ sách “Hải Thượng y tông tâm lĩnh”, một công trình y học đồ sộ, kết tinh tri thức và tâm huyết cả đời người. Triết lý “lấy nhân nghĩa làm gốc”, coi trọng đạo đức người thầy thuốc, đặt sinh mệnh người bệnh lên trên hết đã trở thành chuẩn mực xuyên suốt nhiều thế kỷ. Trước tượng danh y, nhiều đại biểu dừng lại thật lâu để lắng nghe thuyết minh về cuộc đời thanh cao, tận tụy vì người bệnh của ông - một tấm gương không chỉ về tài năng mà còn về nhân cách.

Bên cạnh đó là hình ảnh Thiền sư Tuệ Tĩnh, người khởi xướng tư tưởng nổi tiếng “Nam dược trị Nam nhân”. Trong bối cảnh đất nước còn nhiều khó khăn, ông đã khẳng định giá trị của nguồn dược liệu bản địa và đề cao tinh thần tự chủ trong chữa bệnh. Tư tưởng ấy không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn, mà còn thể hiện lòng tự tôn dân tộc và tầm nhìn vượt thời đại. Những tư liệu, hình ảnh và mô phỏng dược liệu cổ truyền tại khu vực trưng bày giúp người xem hiểu rõ hơn nền tảng hình thành và phát triển của y học cổ truyền Việt Nam - một di sản quý báu vẫn đang được gìn giữ và phát huy đến hôm nay.

Không gian tôn vinh cũng dành vị trí trang trọng cho nhà khoa học Alexandre Yersin, người đã có nhiều đóng góp quan trọng cho y học và nghiên cứu dịch tễ học tại Việt Nam. Ông không chỉ được biết đến với những công trình nghiên cứu khoa học xuất sắc mà còn bởi tình cảm sâu nặng dành cho mảnh đất Việt Nam.

Trước những chân dung và câu chuyện đầy cảm hứng ấy, nhiều cán bộ, giảng viên và sinh viên đã lặng người suy ngẫm. Mỗi ánh mắt, mỗi khoảnh khắc dừng chân đều chất chứa sự kính trọng và tự hào. Đây không chỉ là giây phút tri ân những bậc tiền nhân, mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc về trách nhiệm của thế hệ hôm nay trong việc kế thừa và phát huy truyền thống cao quý của nghề y.

Giữa nhịp sống hiện đại và sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, những giá trị cốt lõi mà các bậc tiền bối để lại - nhân ái, tận tâm, khiêm nhường và hết lòng vì người bệnh - vẫn vẹn nguyên ý nghĩa. Chính từ điểm khởi đầu đầy trang trọng ấy, hành trình tham quan không chỉ mở ra dòng chảy lịch sử của ngành Y tế, mà còn khơi dậy trong mỗi người niềm tự hào và ý thức trách nhiệm tiếp nối con đường phụng sự vì sức khỏe nhân dân.

Không gian tái hiện giai đoạn 1945-1954 đưa người xem trở về những năm tháng đầy gian khó. Ngành Y tế được thành lập trong điều kiện thiếu thốn trăm bề về nhân lực, vật lực, cơ sở hạ tầng. Thế nhưng, với ý chí kiên cường, đội ngũ y tế đã xây dựng hệ thống quân y, dân y, tổ chức các đội phẫu thuật lưu động, đào tạo cán bộ y tế kháng chiến, góp phần bảo vệ lực lượng chiến đấu và chăm sóc sức khỏe nhân dân vùng tự do.

Nổi bật trong không gian ấy là hình ảnh của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu cùng lời dạy bất hủ: “Lương y phải như từ mẫu”. Lời dạy ấy đã trở thành chuẩn mực đạo đức, là kim chỉ nam hành động của mọi thế hệ thầy thuốc Việt Nam. Trước những tư liệu quý giá ấy, các đại biểu không khỏi xúc động khi nhận thức sâu sắc hơn rằng nghề y không chỉ là chuyên môn, mà còn là sứ mệnh nhân văn cao cả.

Giai đoạn 1954-1975 được tái hiện qua những hình ảnh sinh động về hệ thống y tế miền Bắc và sự chi viện cho miền Nam. Mô hình phòng mổ dã chiến, các dụng cụ phẫu thuật thô sơ, những cuốn sổ ghi chép tay… là minh chứng cho tinh thần sáng tạo, dũng cảm và tận hiến của đội ngũ y tế giữa bom đạn chiến tranh. Nhiều bác sĩ, dược sĩ, y tá đã rời giảng đường, bệnh viện để lên đường ra trận, trực tiếp cứu chữa thương bệnh binh nơi chiến trường ác liệt.

Các đoàn tham quan đã dành nhiều thời gian tìm hiểu, trao đổi và chia sẻ cảm nhận. Với các cán bộ trẻ và sinh viên, đây là bài học thực tế sâu sắc về lý tưởng phụng sự và trách nhiệm xã hội của người thầy thuốc.

Tự hào truyền thống - Khát vọng phụng sự vì sức khỏe nhân dân

Không chỉ tái hiện dòng chảy lịch sử qua những mốc son và thành tựu, Phòng Truyền thống còn kể câu chuyện phát triển của ngành Y tế bằng chính những hiện vật chân thực, giàu giá trị biểu tượng. Ở đó, mỗi kỷ vật – dù nhỏ bé như một cây kim tiêm, một chiếc áo blouse đã sờn vai hay những dụng cụ phẫu thuật thô sơ - đều trở thành chứng nhân sống động của từng giai đoạn phát triển.

Những cây kim tiêm bằng kim loại được tái sử dụng trong thời kỳ khó khăn, những bộ dụng cụ mổ còn in dấu thời gian, hay mô hình phòng mổ dã chiến giữa chiến trường khốc liệt… không chỉ phản ánh điều kiện thiếu thốn mà còn thể hiện tinh thần sáng tạo, bền bỉ và lòng quả cảm của đội ngũ y tế. Bên cạnh đó, những chiếc áo blouse bạc màu, những túi cứu thương dã chiến, sổ ghi chép chuyên môn viết tay… gợi nhắc hình ảnh các y, bác sĩ ngày đêm bám trụ nơi tuyến lửa, đặt sự sống của người bệnh lên trên mọi gian khổ, hiểm nguy.

Chính sự hiện diện của những hiện vật quý giá ấy đã làm cho lịch sử không còn là những dòng chữ khô khan, mà trở nên gần gũi, cụ thể và giàu cảm xúc. Qua từng kỷ vật, người tham quan có thể hình dung rõ nét sự phát triển song hành giữa y học cổ truyền và y học hiện đại; vai trò then chốt của y tế dự phòng; sự lớn mạnh của ngành dược và trang thiết bị y tế; cùng những nỗ lực mở rộng bảo hiểm y tế toàn dân nhằm bảo đảm công bằng trong chăm sóc sức khỏe. Những hiện vật ấy không chỉ lưu giữ ký ức một thời, mà còn khẳng định bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng vươn lên của ngành Y tế Việt Nam trên hành trình vì sức khỏe nhân dân.

Bên cạnh việc tái hiện các giai đoạn lịch sử, Phòng Truyền thống còn khắc họa sinh động bức tranh phát triển toàn diện và mạnh mẽ của ngành Y tế Việt Nam qua từng lĩnh vực chuyên môn. Không gian trưng bày được bố trí khoa học, liên hoàn, giúp người xem cảm nhận rõ sự chuyển mình của ngành từ nền tảng truyền thống đến hiện đại, từ những bước đi đầu tiên còn nhiều khó khăn đến hệ thống y tế ngày càng chuyên sâu, hội nhập và bền vững.

Qua mỗi nội dung trưng bày, các đoàn tham quan không chỉ tiếp nhận thông tin một cách thụ động mà còn chủ động trao đổi, liên hệ với thực tiễn công tác tại đơn vị mình. Khi được nghe thuyết minh chi tiết, nhiều đại biểu chia sẻ cảm giác như đang sống lại những giai đoạn lịch sử hào hùng; đồng thời nhận thức sâu sắc hơn về sự trưởng thành, bản lĩnh và khát vọng vươn lên không ngừng của ngành Y tế Việt Nam. Chính sự kết nối giữa quá khứ - hiện tại - tương lai ấy đã biến buổi tham quan trở thành một hành trình học tập thực tế đầy ý nghĩa, góp phần bồi dưỡng niềm tự hào nghề nghiệp, củng cố tinh thần trách nhiệm và truyền cảm hứng cho mỗi cán bộ, viên chức, giảng viên, sinh viên tiếp tục nỗ lực cống hiến vì sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Bồi dưỡng y đức, nâng cao trách nhiệm - Vững bước trong kỷ nguyên số

Điểm nhấn đặc biệt trong chương trình tham quan là trải nghiệm ứng dụng công nghệ số hóa tư liệu, hình ảnh Phòng Truyền thống. Các tư liệu, hình ảnh và phim tư liệu được số hóa dưới dạng 2D, 3D và tour thực tế ảo, mang lại trải nghiệm trực quan, sinh động và cuốn hút. Các đại biểu được tương tác trực tiếp với màn hình cảm ứng, khám phá thông tin về hiện vật, phóng to chi tiết, nghe thuyết minh tự động. Sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và công nghệ hiện đại không chỉ giúp lưu giữ ký ức lịch sử một cách bền vững mà còn tạo nên phương thức giáo dục mới mẻ, hấp dẫn đối với thế hệ trẻ.

Hoạt động trải nghiệm này đặc biệt có ý nghĩa đối với đội ngũ giảng viên, sinh viên và cán bộ trẻ - những người sẽ tiếp tục sứ mệnh của ngành trong kỷ nguyên số. Qua đó, giá trị lịch sử không chỉ được bảo tồn mà còn được lan tỏa mạnh mẽ, sinh động và sâu rộng hơn trong cộng đồng.

Khép lại hành trình tham quan, mỗi thành viên trong đoàn đều mang theo những cảm xúc sâu lắng và niềm tự hào lớn lao. Chuyến đi không chỉ giúp ôn lại truyền thống vẻ vang, mà còn là dịp để tự soi chiếu, nhắc nhở bản thân về y đức, trách nhiệm nghề nghiệp và lý tưởng phục vụ nhân dân.

Giữa dòng chảy của thời đại số và hội nhập quốc tế, truyền thống ấy chính là điểm tựa tinh thần vững chắc, là nguồn sức mạnh nội sinh để ngành Y tế Việt Nam tiếp tục đổi mới, phát triển bền vững, nhân văn và hiện đại. Phòng Truyền thống Bộ Y tế vì thế không chỉ là nơi lưu giữ quá khứ, mà còn là nơi thắp sáng niềm tin, hun đúc khát vọng và truyền cảm hứng cho hành trình chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân hôm nay và mai sau.

PV