"Công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá tại Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả tích cực"

Theo đại diện Quỹ Phòng chống tác hại của thuốc lá, trong những năm qua, nhờ sự quan tâm chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương và sự đồng hành tích cực của các cơ quan báo chí, công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá tại Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá cùng các chính sách liên quan đã tạo hành lang pháp lý quan trọng để: Xây dựng môi trường không khói thuốc; Kiểm soát quảng cáo, khuyến mại và tài trợ của ngành công nghiệp thuốc lá; Tăng cường cảnh báo sức khỏe; Hỗ trợ cai nghiện thuốc lá; Nâng cao nhận thức cộng đồng; Bảo vệ thế hệ trẻ trước nguy cơ nghiện nicotine.

Quốc hội thông qua Nghị quyết 73/2024/QH15 cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, vận chuyển, chứa chấp và sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. Bên cạnh đó, trong năm 2026, Bộ Y tế sửa và trình Chính phủ và Quốc hội Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá. Việc sửa luật không chỉ nhằm xử lý những khoảng trống hiện hành, làm cho luật phù hợp hơn với thực tiễn mới mà còn nhằm bảo vệ thành quả phòng, chống tác hại thuốc lá mà Việt Nam đã kiên trì xây dựng trong nhiều năm qua. Chính vì vậy, việc sửa đổi, bổ sung Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá trong giai đoạn hiện nay có ý nghĩa hết sức quan trọng.

Các chính sách phòng, chống tác hại của thuốc lá không chỉ là giải pháp y tế, mà còn là chính sách phát triển bền vững, đầu tư cho nguồn nhân lực và tương lai của đất nước. Mỗi biện pháp kiểm soát thuốc lá hiệu quả sẽ góp phần giảm chi phí y tế, giảm gánh nặng bệnh tật, nâng cao chất lượng cuộc sống và năng suất lao động của xã hội.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, nước ta vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn và thách thức như: tỷ lệ sử dụng thuốc lá còn cao ở nam giới; tình trạng sử dụng thuốc lá, thuốc lá  điện tử, thuốc lá nung nóng có xu hướng gia tăng trong giới trẻ; các hình thức quảng bá trên môi trường mạng ngày càng tinh vi; việc thực thi quy định cấm hút thuốc tại một số nơi công cộng chưa thực sự hiệu quả…

Năm 2026, Tổ chức Y tế Thế giới lựa chọn chủ đề Ngày Thế giới Không Thuốc lá là: “Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo - Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá”.

Đây là thông điệp rất có ý nghĩa và mang tính thời sự sâu sắc. Ngành công nghiệp thuốc lá đang sử dụng nhiều chiến lược tiếp thị mới nhằm tạo dựng hình ảnh “hiện đại”, “ít độc hại”, “thời thượng” đối với các sản phẩm chứa nicotine, đặc biệt hướng tới thanh thiếu niên, phụ nữ và người trẻ tuổi. Những hình thức quảng bá trá hình trên môi trường số, mạng xã hội, các hoạt động tài trợ, tiếp thị qua người nổi tiếng… đang làm gia tăng nguy cơ nghiện nicotine trong cộng đồng.

Dù dưới bất kỳ hình thức nào, các sản phẩm thuốc lá và nicotine đều gây hại cho sức khỏe, tạo gánh nặng bệnh tật, kinh tế và xã hội. Thuốc lá là nguyên nhân của nhiều bệnh nguy hiểm như ung thư, tim mạch, đột quỵ, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và nhiều vấn đề sức khỏe khác. Không chỉ ảnh hưởng đến người sử dụng, khói thuốc còn gây hại nghiêm trọng cho những người xung quanh, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em.

T.T